Chống thất thu thuế trên các lĩnh vực trọng điểm (Bài 1)

LTS: Lâm Ðồng vừa đưa ra 3 đề án chống thất thu thuế ở 3 lĩnh vực trọng điểm...
LTS: Lâm Ðồng vừa đưa ra 3 đề án chống thất thu thuế ở 3 lĩnh vực trọng điểm. Ðây được xem như động thái quyết liệt về việc tăng cường công tác quản lý thuế trong các hoạt động đang “nóng” và diễn ra sôi động trong thời gian qua tại địa phương.
 
Bài 1: Chuyển nhượng bất động sản và giải pháp chống thất thu thuế
 
Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản trên địa bàn, tỉnh Lâm Đồng đã xây dựng các giải pháp quản lý hữu hiệu nhằm chống thất thu ngân sách, “thu đúng, thu đủ, thu kịp thời”, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng giữa các thành phần kinh tế, góp phần phát triển kinh tế của tỉnh một cách bền vững. Đây được đánh giá là việc làm vừa có tính cấp thiết, vừa có ý nghĩa lâu dài. 
 
Chống thất thu thuế trên các lĩnh vực trọng điểm (Bài 1)
Thành phố Đà Lạt, nơi diễn ra sôi động các hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản
 
LÁCH THUẾ
 
Tình trạng trốn thuế trong kinh doanh bất động sản (BĐS) diễn ra lâu nay bởi nhiều kẽ hở, bất cập của chính sách, pháp luật đang bị các cá nhân, doanh nghiệp lợi dụng để “lách thuế”.
 
Ông Nguyễn Hùng Minh - Chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực Đà Lạt - Lạc Dương phân tích: Hiện nay, nhiều người dân khi bán nhà, chuyển nhượng đất có sổ đỏ đều ký hợp đồng mua bán qua phòng công chứng với giá bán thấp hơn rất nhiều so với giá trị tài sản thanh toán thực tế. Việc này nhằm đóng thuế ở mức thấp nhất của người dân mà văn phòng công chứng tiếp tay để lách thuế. Không chỉ người dân làm hợp đồng mua bán bất động sản dưới giá thành để lách thuế, các chủ đầu tư dự án lớn cũng dùng cách ghi giá bán dưới giá trị thật của BĐS để không phải chịu mức thuế tương ứng. Chính vì thế mới có chuyện, dự án vừa mở bán đã có giá chênh lệch nhưng thực chất là chủ đầu tư bán 2 giá (giá trong hợp đồng có hóa đơn và giá ngoài hợp đồng không có hóa đơn). Cách “lách thuế” bằng việc ghi hai giá trong giao dịch không chỉ khiến Nhà nước thất thu một khoản thuế đáng kể mà còn gây ra nhiều rủi ro cho khách hàng. Ngoài ra, người nộp thuế còn lợi dụng chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất đai và tài sản gắn liền trên đất trong trường hợp chỉ chuyển nhượng duy nhất một nhà ở theo Điều 3, Thông tư 111/2013/TT-BTC ngày 15/8/2014 của Bộ Tài chính. 
 
Việc xây dựng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất hàng năm cũng chưa phù hợp với giá trị thực tế trên thị trường, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân lợi dụng trốn, tránh nghĩa vụ thuế, phí trong hoạt động này. Do vậy, việc ban hành đề án mới thay thế cho Đề án “Quản lý thuế trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, chuyển nhượng bất động sản và chuyển nhượng dự án trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng” trong giai đoạn hiện nay là cần thiết.
 
CÓ THỂ XỬ LÝ HÌNH SỰ
 
Thực tế hiện tại, Lâm Đồng có 41 doanh nghiệp kinh doanh BĐS, tổng số thuế đã nộp từ năm 2016 đến năm 2020 là hơn 194 tỷ đồng. Đối với hoạt động chuyển nhượng BĐS trong 4 năm trở lại đây, cơ quan thuế đã quản lý 291.422 lượt hồ sơ, số thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ, tiền sử dụng đất thu được trong lĩnh vực này là hơn 6 ngàn tỷ đồng. Còn hoạt động chuyển nhượng tài sản trên đất thuê gần 5 năm qua có 29 doanh nghiệp phát sinh hoạt động chuyển nhượng dự án, tài sản trên đất thuê là hơn 45 tỷ đồng. Những con số này minh chứng cho việc hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng BĐS trong những năm trở lại đây thực sự sôi động và có những diễn biến phức tạp. 
 
Mục tiêu của đề án mới nhằm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của chính quyền các cấp, sự chủ động giữa các sở, ngành trong công tác quản lý thuế, nhằm ngăn ngừa và chống thất thu thuế, phí đối với hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng BĐS trên địa bàn tỉnh một cách hiệu quả; nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế của người nộp thuế trong việc thực hiện các quy định của pháp luật nói chung và chính sách thuế nói riêng; tạo sự công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ tài chính cũng như môi trường cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động đầu tư, kinh doanh.
 
Theo đó, đối với nguồn thu từ đất đai, chuyển nhượng BĐS, UBND tỉnh yêu cầu Sở Tư pháp chỉ đạo các tổ chức hành nghề công chứng trên địa bàn tỉnh thực hiện nghiêm các quy định về tổ chức và hoạt động công chứng. Đồng thời, thường xuyên tuyên truyền, quán triệt đội ngũ công chứng viên tuyệt đối không hướng dẫn, thông đồng, tiếp tay cho các tổ chức, cá nhân trong việc kê khai không trung thực giá trị chuyển nhượng BĐS để giảm nghĩa vụ phải nộp ngân sách nhà nước (NSNN).
 
Đặc biệt, trường hợp có đủ căn cứ xác định công chứng viên có hành vi thông đồng, bao che, tiếp tay, xác nhận sai giá trị thực tế chuyển nhượng trên hợp đồng mua bán, chuyển nhượng, làm thất thu NSNN thì bị xử lý nghiêm (kể cả xử lý hình sự) theo quy định của pháp luật. 
 
GIẢI PHÁP QUYẾT LIỆT
 
Nhằm từng bước khắc phục tình trạng thất thu thuế trong lĩnh vực BĐS, UBND tỉnh chỉ đạo Cục Thuế tỉnh phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thuế đối với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn có hoạt động đầu tư, kinh doanh BĐS, bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch, sát thực tế trong việc xác định giá đất, phương pháp xác định giá đất nhằm hạn chế thất thu NSNN. Đồng thời, khi tiếp nhận và xử lý hồ sơ chuyển nhượng BĐS từ cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo cơ chế một cửa liên thông hoặc từ người nộp thuế, Cục Thuế có trách nhiệm chỉ đạo rà soát, kiểm tra, đối chiếu về lịch sử giao dịch và giá trị của BĐS chuyển nhượng kê khai trong hợp đồng công chứng. Qua kiểm tra, rà soát nếu có căn cứ xác định người nộp thuế kê khai giá chuyển nhượng chưa trung thực, chưa chính xác, không phù hợp với giá thực tế chuyển nhượng thì yêu cầu người nộp thuế kê khai bổ sung cho phù hợp. Trường hợp người nộp thuế không chấp hành việc kê khai bổ sung hoặc khai bổ sung không chính xác, trung thực theo yêu cầu của cơ quan thuế thì thực hiện ấn định thuế theo quy định. Trường hợp có đủ căn cứ xác định tổ chức, cá nhân có dấu hiệu gian lận hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế cho Nhà nước thì thu thập đầy đủ hồ sơ, chứng cứ cụ thể, chuyển cho cơ quan điều tra để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật. 
 
Ông Hoàng Văn Thắng - Chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực Đức Trọng - Đơn Dương, cho biết: Từ tháng 8/2021, Chi cục đã thành lập Tổ khảo sát chuyển nhượng BĐS trên địa bàn để khảo sát giá giao dịch thực tế, dữ liệu để đối chiếu với các vị trí đất. Trong thời gian từ 1/8 đến 20/9/2021, đã nhận 759 hồ sơ chuyển nhượng. Như vậy khối lượng giao dịch, chuyển nhượng trong 20 ngày là khá nhiều, việc thành lập Tổ khảo sát và các biện pháp tăng cường chống thất thu thuế đang được các chi cục thuế khu vực thực hiện quyết liệt. Việc thành lập các Tổ xác minh dựa trên cơ sở đề xuất giá chống thất thu của UBND các xã, phường cung cấp tiến hành rà soát, cân đối để đưa ra mức giá cơ sở nhằm đấu tranh với người nộp thuế trong công tác chống thất thu. 
 
Để tránh thất thu thuế cho Nhà nước, các cơ quan thuế cần thống nhất áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân đối với phần lợi nhuận trong mua bán BÐS, tức là chỉ có lợi nhuận thì mới đóng thuế. Ðồng thời, các cơ quan, ban, ngành cần có sự phối hợp để có cơ sở dữ liệu về giá BÐS, tạo thuận lợi hơn trong công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này và chống thất thu thuế. Mặt khác, cần kiên quyết không áp dụng giao dịch bằng tiền mặt, bắt buộc phải giao dịch thông qua ngân hàng. Ðể áp dụng được thì phải bổ sung các quy định liên quan như khi nộp hồ sơ nhà đất để thay đổi biến động, đặc biệt thay đổi chủ sở hữu, thì người nộp phải xuất trình chứng từ giao dịch qua ngân hàng kèm theo các giấy tờ khác. Nếu không có chứng từ chuyển tiền qua ngân hàng thì không cho đăng ký thay đổi. Ðồng thời, có thể xem xét chỉnh sửa để bảng giá đất của Nhà nước sát với mức bằng 90% đến 95% giá thị trường thay vì chỉ bằng khoảng 30% đến 40% giá thị trường như hiện nay.
 
Về lâu dài, cần có những giải pháp nâng cao ý thức của người dân trong việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế; đồng thời, tiếp tục xử lý thật nghiêm trách nhiệm của các cơ quan chức năng khi để xảy ra tham nhũng, lãng phí, gây thất thoát tiền thuế của dân.
 
CÒN NỮA
 
DIỄM THƯƠNG
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây