Gia Lai: Đãi ngộ và tôn vinh nghệ nhân dân gian

Các nghệ nhân thực hành di sản văn hóa phi vật thể là những người ưu tú của cộng đồng, góp phần làm cho các giá trị của di sản “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên”...

Các nghệ nhân thực hành di sản văn hóa phi vật thể là những người ưu tú của cộng đồng, góp phần làm cho các giá trị của di sản “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên” thăng hoa. Vinh danh và có chính sách đãi ngộ xứng đáng đội ngũ này là vấn đề căn cốt để phát huy kho tàng tri thức lớn lao ở họ, qua đó bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Đãi ngộ và tôn vinh

Thời gian qua, nhiều cuộc hội thảo trong nước lẫn quốc tế về bảo tồn “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên” đã được tổ chức. Trong đó, nhiều ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết của việc tôn vinh đội ngũ nghệ nhân dân gian-những con người đang nắm giữ kho tàng tri thức đồ sộ, thực hành và truyền dạy các giá trị văn hóa phi vật thể cho cộng đồng. Từ năm 2017, Nhà nước đã ban hành chính sách đãi ngộ những con người mà nhà văn Nguyên Ngọc coi là “đặc biệt, rất hiếm hoi, và được hết sức quý trọng” ở cộng đồng bằng danh hiệu cao quý: nghệ nhân ưu tú. Qua 2 đợt xét tặng trước, Gia Lai có 23 nghệ nhân người Jrai, Bahnar được trao danh hiệu. Năm 2021, thêm 9 nghệ nhân (3 nữ, 6 nam) của tỉnh có tên trong danh sách xét đề nghị phong tặng, thuộc các lĩnh vực: tri thức dân gian (đan lát, dệt thổ cẩm, chỉnh chiêng), nghệ thuật trình diễn dân gian (truyền dạy cồng chiêng, tạc tượng gỗ).


Ông Nguyễn Quang Tuệ-Trưởng phòng Quản lý Văn hóa (Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch): “Nghệ nhân chính là người dẫn dắt dân làng, truyền nghề và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc cho cộng đồng. Họ chính là cầu nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai. Không có sự tham gia, đóng góp liền mạch của các nghệ nhân, văn hóa truyền thống đứt gãy là điều đương nhiên”.

Đội ngũ nghệ nhân dân gian đã góp phần truyền giữ, làm cho di sản văn hóa mà người Tây Nguyên tích lũy qua hàng ngàn năm thêm phong phú, rực rỡ hơn bằng tài năng và trí tuệ của mình. Trong những người được đề nghị xét danh hiệu năm nay có 3 nữ nghệ nhân dệt thổ cẩm. Nếu nghệ nhân Đinh Thị Drinh (Hrin)-tổ dân phố Plei Nghe, thị trấn Kông Chro suốt đời truyền dạy cho hàng ngàn học trò không chỉ trong phạm vi địa phương mà ở khắp các huyện vùng Đông Trường Sơn, thì các nữ nghệ nhân Đinh Thị Lăm, Đinh Thị Hiền (làng Kgiang, xã Kông Lơng Khơng) còn gìn giữ nguyên vẹn tri thức, kỹ năng nghề dệt truyền thống từ khâu trồng bông, se sợi, nhuộm màu đến dệt vải. Hiện nay, họ vẫn miệt mài thực hành nghề nghiệp và truyền dạy cho các thế hệ phụ nữ Bahnar ở làng.

Gia Lai: Đãi ngộ và tôn vinh nghệ nhân dân gian
Nghệ nhân Đinh Thị Drinh (thị trấn Kông Chro) truyền dạy nghề cho chị em phụ nữ ở các làng Bahnar (ảnh chụp trước tháng 4-2021). Ảnh: Minh Châu

Homestay A Ngưi (làng Kgiang, xã Kông Lơng Khơng) là mô hình lưu trú khá nổi tiếng. Cạnh đó là nhà của một nghệ nhân dệt thổ cẩm cũng nổi tiếng không kém-bà Đinh Thị Lăm. Anh A Ngưi tự hào cho biết: “Người Bahnar chúng tôi rất tự hào, quý trọng những nghệ nhân dân gian như bà Lăm. Trong xu hướng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa, họ chính là vốn quý, đóng vai trò rất quan trọng. Du khách lưu lại nơi này khi tận mắt chứng kiến nghệ nhân thực hành làm ra một sản phẩm thủ công, ai cũng đều vô cùng thích thú, sẵn sàng mua về làm kỷ niệm vì sự tinh tế, độc bản của sản phẩm. Chính các nghệ nhân đã làm cho tour du lịch cộng đồng hấp dẫn hơn, nhiều trải nghiệm hơn. Tôi sẽ kết nối để các nghệ nhân sáng tạo thêm những sản phẩm tiện lợi như vỏ gối, túi đựng laptop, điện thoại di động… bán cho khách du lịch, xem đó như cách lấy di sản nuôi di sản. Bằng cách này sẽ khuyến khích các nghệ nhân gắn bó và đóng góp thiết thực hơn vào việc bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa”.

MINH CHÂU

Nguồn: Baogialai.com.vn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây